Behoud eischaalkwaliteit van broedeieren van vleeskuikenouderdieren

Een gezond kuiken begint bij een goed broedei. De kwaliteit van het broedei verwijst naar verschillende kenmerken zoals de grootte, vorm, eischaalsterkte, en interne kenmerken zoals de dooier- en eiwitkwaliteit. Er zijn verschillende factoren waarmee er invloed uitgeoefend kan worden op deze kenmerken en dus op de broedeikwaliteit. De genetische potentie van de ouderdieren heeft wellicht de grootste invloed op de broedeikwaliteit, daarnaast opslagcondities en hygiëne van het ei, broedcondities en voeding van zowel de hennen als de hanen. In dit artikel gaan we in op het behouden van een zo goed mogelijke eischaalkwaliteit.

Belang van een goede eischaalkwaliteit

De eischaalkwaliteit van broedeieren is cruciaal voor een succesvolle uitkomst en de gezondheid van het kuiken. Een goede eischaal beschermt het embryo en reguleert de uitwisseling van gassen en vocht tijdens het broedproces. In een onderzoek van Rogue en Soares uit 1994 is er uitgebreid gekeken naar de eischaalkwaliteit van de eieren van moederdieren. Niet verassend concludeerde de onderzoekers dat broedeieren met een dikkere eischaal significant hogere uitkomsten hadden dan eieren met een dunne eischaal. Daarnaast verliezen eieren met een dunne eischaal aanzienlijk meer vocht tijdens het broedproces. Dit kan een effect hebben op de kuikenkwaliteit. Tegelijkertijd is de eischaal een bron van kalk voor de botvorming van het kuiken. Een embryo verbruikt namelijk 47% van de eischaalmassa tijdens het broedproces als calciumbron. De eischaal moet egaal, sterk en intact zijn. Scheurtjes en poreuze plekken of een te dunne eischaal verstoren het proces van uitwisseling van gassen en vocht gedurende het traject van embryo tot kuiken. Ook de vorm en grootte is van belang. Uit een te rond, langwerpig of misvormd ei komen geen of slechte kuikens. (Te) grote eieren leveren problemen op met het verpakken en vervoeren. Een reden hiervan is dat grotere eieren over het algemeen een dunnere eischaal hebben dan kleinere eieren. Door de goede marktomstandigheden en uitdagingen in de opfokmarkt van vandaag de dag, worden vleeskuikenouderdieren met regelmaat langer gehouden dan dat we ‘traditioneel’ gewend zijn. Dit maakt het onderwerp eischaalkwaliteit van een nog groter belang. Hier tijdig en preventief uw aandacht op vestigen werkt uit in betere eischaalkwaliteit en dus beter resultaat. Met name tijdens de laatste periode van uw koppel, doordat dan de eischalen het meest onder druk komen te staan.

Factoren die de eischaalkwaliteit beïnvloeden

1. Voeding: Een toereikende opname van calcium, fosfor en vitamine D3 is essentieel voor een stevige eischaal. Calcium wordt opgenomen in de dunne darm van de kip. Het calcium dat niet meteen wordt gebruikt word opgeslagen in het medullaire been. Wanneer de calcium behoefte groter is dan wat er direct beschikbaar is kan het calcium uit het medullaire bot weer worden vrijgemaakt. Dit gebeurt met name in de avond/nacht wanneer de eischaal gevormd wordt. Bij oudere hennen zijn de eieren vaak groter, om dan eenzelfde dikte schaal te krijgen is meer calcium nodig. Door hier met fase voedering op in te spelen voorzien we de kip van de juiste calcium behoefte.
2. Leeftijd van de kip: Oudere kippen leggen vaak grotere eieren met een relatief dunnere eischaal. Ook het mechanisme van het vrij maken van calcium uit het medullaire been verslechterd naarmate de kip ouder wordt.
3. Stress en Gezondheid: Zieke of gestreste kippen produceren eieren met een lagere eischaalkwaliteit. Denk hierbij aan het IB virus die de eischaalstructuur negatief beïnvloeden kan.
4. Genetische aanleg: De genetische aanleg van dieren bepaald voor een gedeelte de sterkte van de eischalen.
5. Stalklimaat: Te warm stal klimaat kan zorgen voor minder goede nutriente opname (hitte stress) wat negatieve invloed heeft op de eischaalvorming.

Voeding

Calcium is een essentiële voedingsstof voor moederdieren tijdens de leg, aangezien het de basis vormt voor sterke eierschalen. Een adequaat calciumgehalte in het dieet is cruciaal om dunne en broze eierschalen te voorkomen, immers, broze eischalen kunnen leiden tot lagere uitkomsten en zelfs afsterving van het embryo. Naast voldoende calcium is het ook belangrijk dat dit goed beschikbaar is voor opname door de moederdieren. Dit kan worden bereikt door het gebruik van calciumrijke voedingsbronnen en het handhaven van een geschikt calcium-fosfor-verhouding in het dieet. Voor een goede eischaalkwaliteit is de benutting van de calciumbronnen uit het voer van belang. Vooral in de tweede helft van de legperiode loopt de calciumbenutting terug. Door te schakelen naar een volgende fase van het voerprogramma wordt op deze calciumbehoefte ingespeeld. Te vroeg al een hoog calcium voeren is echter ook niet wenselijk, Overmatig calcium kan namelijk de opname van andere nutriënten remmen. Als er problemen zijn m.b.t. eischaalkwaliteit kunnen we doormiddel van toevoegingen aan het voer uw dieren extra ondersteunen m.b.t. eischaal kwaliteit. Denk hierbij aan kalksteentjes, krijt en ABZ SchaalFit, dit laatste wordt hieronder wat uitgebreider omschreven. Naast goede voeding is voldoende rust ook erg belangrijk voor een goede eischaal.

ABZ SchaalFit

ABZ SchaalFit is een toevoeging die u aan het voer kunt toevoegen. Dit kan eventueel in combinatie met kalksteentjes en/of krijt. Vitamine D₃ speelt een cruciale rol in het calcium- fosformetabolisme van de kip. Daarnaast verbetert het de calciumopname in de darm, reguleert het de calcium- en fosfaatspiegels in het bloed en reguleert het de mobilisatie van calcium uit het bot. Vitamine D₃ is essentieel voor een sterke eischaal en is een belangrijk component van deze toevoeging. Bijkomend voordeel van deze vitamine D₃, die als toevoeging gevoerd wordt, is dat deze niet eerst door de lever hoeft worden omgezet. De conditie van de lever heeft in deze dus geen invloed op de activiteit van de vitamine D₃ uit de toevoeging. Er zijn een paar plantensoorten die deze actieve vorm van vitamine D₃ in hun bladeren opslaan. Deze plantaardige actieve vorm van vitamine D₃ gebruiken we in de ABZ SchaalFit om het calciummetabolisme te stimuleren. Om de calciumbeschikbaarheid voor de eischaal nog verder te verbeteren bevat de ABZ SchaalFit algenkalk. Algenkalk bevat verschillende soorten calcium die actiever zijn dan calcium uit krijt. Daarnaast zorgt de specifieke structuur voor een langdurige afgifte van calcium. Daardoor vormt dit een goede toevoeging op de kalksteentjes en het krijt dat al in het voer zit. Om de calciumbeschikbaarheid nog verder te verbeteren bevat de ABZ SchaalFit een aantal componenten om darmgezondheid en daarmee nutrientabsorptie te verbeteren. Dit zijn onder andere boterzuur en organische zuren. Naast het verbeteren van de nutrientabsorptie werken deze componenten ontstekingsremmend waardoor ook de schaalklier zelf beter zijn werk kan doen.

Advies en informatie

Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel of wilt u verder sparren over het verbeteren van de eischaalkwaliteit? Neem contact op met één van onze specialisten, zij helpen u graag!