Coccidiose is een veelvoorkomende parasitaire darminfectie en kan bij vleeskuikens veel schade veroorzaken. Bij kippen zijn er acht verschillende soorten coccidiose bekend, waarvan er vijf wetenschappelijk als ziekteverwekkend worden gezien. Ze behoren allemaal tot de Eimeria-familie. Voornamelijk de soorten E. acervulina, E. maxima en E. tenella veroorzaken veel economische schade. Symptomen zijn zieke kuikens die vaak bol zitten, staart naar beneden, verminderde voeropname met als gevolg verminderde technische resultaten en verhoogde uitval.

Verschillende mogelijkheden via het voer
Er zijn verschillende anticoxprogramma’s die via het voer worden ingezet. De middelen kunnen ingedeeld worden in chemische producten en ionoforen. Ionoforen hebben tevens een antibacteriële werking. Om die reden kunnen de meeste ionoforen ook ingezet worden tot en met de slacht, met name om de kans op een bacteriële infectie zoals Clostridium te voorkomen. Een groot aandachtspunt is de dosering van het anticoxmiddel. Er wordt een normdosering aangegeven door de fabrikant met een minimale en een maximale dosering. In beide gevallen worden de regels netjes nageleefd, maar het scheelt nogal in werkzaamheid en in de kosten of het minimum of het maximum wordt aangehouden. Bij ABZ Diervoeding zetten we altijd in op de maximale dosering en dus ook op maximale bescherming. Er gelden geen verschillende doseringen voor reguliere of traaggroeiende kuikens.
De werkzame stof en de merknaam worden dikwijls door elkaar gebruikt. Zie in onderstaande tabel de verschillende middelen en de doseringen per middel op basis van compleet voer:
Roteren met coccidiostatica
Is het raadzaam om een keer van coccidiosemiddel te wisselen? Oftewel rotatie toepassen in het coccidioseprogramma? De meningen zijn hierover verdeeld. Sommigen menen dat de werking van de coccidiostatica complex genoeg is om resistentie te voorkomen. Anderen stellen dat de effectiviteit van een coccidiostaticum afneemt door resistentie naarmate het langer wordt gebruikt. Dit geldt met name voor de chemische middelen. Dan zou het roteren tussen verschillende ionofore families of naar andere chemische middelen de werkzaamheid moeten garanderen. Een keer een ander coccidioseprogramma inzetten via voer is dus een optie als daarvoor aanleiding is. In de wintermaanden wordt Monensin vaker gebruikt in de groeivoeders, mede vanwege de lagere wateropname. Coccidiose-entingen bij aankomst van de kuikens zijn ook nog een mogelijkheid. In dat geval kunnen we alle voeders zonder anticox leveren.
“Om de darmflora goed te houden, wordt ook in de samenstelling van onze voeders al geïnvesteerd in goed verteerbare eiwitgrondstoffen.”

Bij het finishvoer blijft er discussie bestaan over wat nu het meest lonend is. Een ionofoor middel heeft een antibacteriële nevenwerking tegen gram positieve bacteriën, denk hierbij aan Clostridium. Om de darmflora goed te houden, wordt ook in de samenstelling van onze voeders al geïnvesteerd in goed verteerbare eiwitgrondstoffen. Dit doen we door rekening te houden met het gehalte aan verteerbare en onverteerbare ruw eiwit in het voer. Ook de maalfijnheid, vezels en bepaalde toevoegingen in het voer spelen een grote rol in het bewaken van de darmgezondheid. Natuurlijk biedt het inzetten van een ionofoor middel in het finishvoer extra veiligheid voor de darmen van het kuiken. Het is een open deur om te stellen dat de darmgezondheid goed moet zijn voor een hoge daggroei aan het einde van de ronde. Het blijft per bedrijf, of zelfs per koppel, de vraag of de meerkosten hiervan op kunnen wegen tegen de meeropbrengsten.
Robenidine in vleeskuikenvoer nu ook vanuit fabriek Meppel
Robenidine bestaat al sinds 1986 en bij ABZ Diervoeding maken we ook al geruime tijd gebruik van Robenidine in het voer. Dit is een prima optie als er aanleiding is om één of meerdere rondes een alternatief anticoxprogramma in te zetten, zowel bij reguliere als bij traaggroeiende kuikens. Voorheen kwam al het voer met Robenidine vanuit fabriek Eindhoven, maar dit is voortaan ook verkrijgbaar voor de vleeskuikenvoeders geleverd vanuit fabriek Meppel. Hiermee is weer een mooie stap gezet naar het uniformeren van onze voeders over de verschillende fabrieken.
Helemaal voorkomen van coccidiose is in ieder geval niet mogelijk. Elk koppel vleeskuikens maakt coccidiose mee. Het is van belang om de infectiedruk beheersbaar te houden. Hierdoor krijgt de coccidiose niet de overhand, waarmee negatieve gevolgen voorkomen kunnen worden. Het anticoxschema in het voer is slechts één van de te nemen maatregelen. Kwaliteit van het voer, eendagskuikens, klimaat en hygiënestatus van de stal moeten allemaal optimaal ingericht worden.
| Werkzame stof | Merknaam | Soort | Wachttijd |
Dosering min-max |
| Narasin/ Nicarbazine | Maxiban | Chemisch & Ionofoor | 0 dagen | 80-100 ppm |
| Salinomycine | Sacox |
Ionofoor | 0 dagen | 60-70 ppm |
| Monensin | Elancoban |
Ionofoor | 1 dag | 100-125 ppm |
| Narasin | Monteban |
Ionofoor | 0 dagen | 60-70 ppm |
| Robenidine | Robenz 66 G |
Chemisch | 5 dagen | 30-36 ppm |
Wilt u hierover van gedachten wisselen?
Vraag onze vleespluimveespecialisten om advies. Zij helpen u graag!
Team vleespluimvee