De lever is een essentieel orgaan bij de leghen en speelt een centrale rol in de stofwisseling, de ontgifting en de productie van stoffen die belangrijk zijn voor het functioneren van en de productie door de hen. Een goede levergezondheid is van groot belang voor de algehele vitaliteit, groei, eiproductie en weerstand van pluimvee. Hoe kunnen we de lever zo gezond mogelijk houden?

Belangrijkste functies van de lever

De lever speelt een ondersteunende, maar uiterst belangrijke rol in de calciumstofwisseling van een leghen. Vooral omdat ze betrokken is bij de vitamine D-stofwisseling.

• Omzetting van vitamine D naar een actieve vorm: de lever zet vitamine D3, dat door de hen via voeding of zonlicht wordt verkregen, om in Hydroxy D3 (Hy-D). Dit is de eerste stap in de activering van vitamine D, wat essentieel is voor het transport van calcium door de bloedbaan naar onder andere de schaalklier.
• Productie van dragereiwitten: de lever maakt transporteiwitten die calcium en vitamine D in het bloed binden en vervoeren.
• Slaat energie en vetten op en reguleert mineralen. De lever gebruikt indirect het calcium en beïnvloedt de eiproductie.

Daarnaast is de lever van belang voor:

• Metabolisme van koolhydraten, vetten en eiwitten: de lever reguleert de bloedsuikerspiegel via glycogeenopslag en -afbraak.
• Ontgifting: schadelijke stoffen en metabolieten worden afgebroken of uitgescheiden via de gal.
• Galproductie: galzouten helpen bij de vetvertering in de dunne darm.

Om al deze processen goed te laten verlopen, is het dus van belang dat de lever goed functioneert. Daarom moeten we ervoor zorgen dat de lever van de leghen in topconditie blijft. Het grootste risico voor een hoogproductieve hen is dat de lever vervet raakt, wat door verschillende oorzaken kan gebeuren. Enkele meest voorkomende zijn een overschot aan energie in het rantsoen van de hen, onvoldoende afvoer van vet uit de lever en omgevingsfactoren zoals warmtestress en ziektedruk.

Om de lever gezond te houden, moeten we deze factoren dus zoveel mogelijk vermijden of (indien nodig) herstellen. Voeding van de hen is daarbij van groot belang; het rantsoen moet passen bij de productiedoelen en de huisvesting van de hennen. Zo zal een vrije-uitloop-hen een hogere energiebehoefte hebben dan een hen in koloniehuisvesting en zal een hen die zwaardere eieren legt ook meer energie nodig hebben dan een hen die lichte eieren produceert.

Daarnaast moeten ook alle nutriënten die van belang zijn voor het functioneren van de lever in voldoende mate aanwezig zijn in het voer. Hierbij gaat het dan om stoffen als betaïne, choline, vitamine E en selenium en het hele vitamine B complex. ABZ Diervoeding zet daarom in alle voerlijnen maximaal in op preventie van leververvetting, door alle benodigde nutriënten in ruime mate toe te voegen aan het voer en te zorgen voor een uitgebalanceerde verhouding van vet en zetmeel.

Curatieve behandeling

Leververvetting kan ook ontstaan door omgevingsfactoren. Daarom is het belangrijk om extra alert te zijn op de levers na bijvoorbeeld een periode van warm weer, wanneer de energieopname de behoefte snel kan overstijgen. Of na een periode van een virusinfectie of andere vormen van stress. Om de levergezondheid goed in de gaten te houden, is het van belang regelmatig secties te (laten) plegen, omdat aan de buitenkant van een hen niet altijd duidelijk zichtbaar is hoe de lever eruitziet. Een goede lever is stevig, goed doorbloed en heeft scherpe randen. Een vervette lever is bros, breekt makkelijk en is vaak licht opgezwollen. Mocht er ondanks alle preventieve maatregelen toch leververvetting optreden, dan heeft ABZ Diervoeding een zeer goede FLS-mix in het assortiment (zowel gangbaar als biologisch), die twee à drie weken kan worden ingezet om de lever te herstellen.

Wilt u meer informatie over de (lever)gezondheid van uw leghennen? Onze specialisten helpen u graag!