Het plannen van de lammerperiode is cruciaal voor een succesvolle opfok en een gezonde veestapel. Deze stap-voor-stap handleiding helpt u om weloverwogen beslissingen te nemen die passen bij uw bedrijfsvoering.

Stap 1: Hoeveel vervanging heb ik nodig?

De eerste strategische vraag is: Hoeveel geiten wil ik over ongeveer twee jaar (wanneer ze in productie komen) vervangen hebben? Denk hierbij na over:
• Uw huidige productieniveau en eventuele gewenste verbeteringen.
• De gezondheidsstatus van uw geiten.
• De huidige leeftijdsopbouw van uw veestapel (hoeveel oudere dieren zijn er die vervangen moeten worden?).
• Of u wilt groeien in het aantal melkgeiten.

Stap 2: Hoeveel geitlammetjes moet ik opfokken om dit doel te bereiken?

Om het gewenste aantal lammeren aan de melk te krijgen, moet u rekening houden met de verwachte uitval tijdens de opfokperiode. Aangezien meestal niet alle dekrijpe lammeren drachtig worden, moet u ook rekening houden met het verwachte gustpercentage.

Stap 3: Hoeveel lammeren kan ik in één periode goed opfokken?

Als bekend is hoeveel geitlammeren jaarlijks geboren moeten worden, weet u ook hoeveel boklammeren erbij komen.
• Ruimte is een beperkende factor: Vergelijk het totale aantal te verwachten lammeren met de beschikbare ruimte voor de opfok. De beschikbare huisvesting is vaak één van de limiterende factoren voor het aantal lammeren dat u in één periode kunt opfokken.
• All-in-all-out systeem: Een ‘all-in-all-out’ systeem (alle dieren erin en eruit tegelijk) werkt het beste voor hygiëne en gezondheid. Daarbij is het streven naar een wat groter tijdsverschil tussen de lammerperiodes, waardoor een ‘all-in-all-out’ mogelijk is in de desbetreffende lammerperiode.

Stap 4: Heb ik de middelen én de arbeid in die periodes?

• Arbeid: Voldoende en geschoold personeel is cruciaal in de lammertijd. Goede voorbereiding voorkomt haastwerk en zorgt ervoor dat al uw plannen zorgvuldig kunnen worden uitgevoerd.
• Middelen: Zorg ervoor dat alle benodigde middelen (voer, medicatie, materialen) op een praktische en hygiënische manier kunnen worden toegepast door uw medewerkers gedurende de opfok. Consistent en hygiënisch werken vermindert de infectiedruk.

Stap 5: Hoe plan ik de aflammerperiodes?

Bij het plannen van de aflammerperiodes spelen veel factoren een rol. Denk na over:
• Het totale aantal aflammerperiodes per jaar.
• De gewenste lengte van elke aflammerperiode.
• Welke specifieke groepen geiten bij de bok gaan.
• Of een groep wordt geïnsemineerd.
• In welk seizoen de aflammering plaatsvindt.
Het is van belang om dit soort beslissingen tijdig te overwegen en te bespreken met uw geitenspecialist. Want regeren is vooruitzien.

Stap 6: Hoeveel geiten ga ik aandekken om mijn opfokdoel te halen?

Alle lammeren boven de 35 kilogram lichaamsgewicht kunnen worden gedekt. Om te bepalen hoeveel geiten u moet dekken, berekent u het volgende:
• Aantal geboren geitlammeren per dracht: Gemiddeld geeft een melkgeit ongeveer één geitlam per dracht (dit kan variëren per ras, worpgrootte en bedrijf, dus gebruik uw eigen bedrijfsgemiddelde indien bekend).
• Verwachte opfok uit eigen aanfok: Het verwachte aantal lammeren dat drachtig wordt vermenigvuldigd met de gemiddelde geboorte van geitlammen per dracht (bijvoorbeeld 0,7) geeft het aantal geitlammeren dat uit uw eigen opfok zal worden geboren.
• Tekort/overschot: Als u dit aantal aftrekt van het aantal geitlammeren dat u in stap 2 heeft berekend (uw opfokdoel), ziet u hoeveel geitlammeren u tekort komt of over heeft.
• Te dekken geiten: Het uiteindelijke aantal te dekken geiten is afhankelijk van het verwachte drachtpercentage. Hierbij spelen seizoen en de lengte van de dekperiode een belangrijke rol.

Stap 7: Welke geiten ga ik selecteren om aan te dekken?

Voor iedere geitenhouder is het goed om ook objectief naar zijn/haar dieren te kijken. Selecteer geiten die:
• Niet te hoog productief zijn (soms matig in conditie) en niet te ruim in conditie (vaak minder vruchtbaar). Zoek een balans.
• Voldoende mobiel zijn om de transitieperiode goed door te komen.
• Bij voorkeur data hebben over afstamming en productiegegevens; dit zijn waardevolle hulpmiddelen voor een gerichte selectie.

Wilt u meer informatie of advies rondom uw lammerperiode? Neem dan contact op met één van onze geitenspecialisten.